Νικολέττα Τσακίρη
Φώναξε το όνομα μου και τότε θα αρχίσω να υπάρχω
θα υπάρχω όπως με θες.
Για’σενα ξεδιάλυνα το μονοπάτι στο δάσος της καρδιάς μου
Για’σενα τη ζωή ποθώ
Μα τη ανόητη που σε έπλασα σαν ποίημα
Τη ανόητη που άρχισα να ζω.
Ανόητη ας είμαι αρκεί να είμαι για σένα.
Για σένα θέλω μόνο να πονώ
Πόνεσε με λοιπόν για άλλη μια φορά με ένα γλυκό σου αντίο.
«Ένας άνεμος σιγανός φυσούσε μέσα της
κι έπαιζε μ' ένα μόνο φύλλο-το χαμόγελό της.
Όλοι αγαπήσαν το χαμόγελό της.
Εκείνη δεν αγάπησε κανέναν.
Έμεινε μόνη με τον άφαντο άνεμό της
χάνοντας και το μόνο εκείνο φύλλο. Το "άπειρο", είπε,
είναι ο τέταρτος τοίχος της μοναξιάς μας, όχι η στέγη."
Έμεινε ανύπαντρη, γέρασε, δεν έγινε ούτε άγαλμα.
Σχολαστική στην καθαριότητα, απ' τα χαράματα,
χειμώνα καλοκαίρι, σκούπιζε ως πέρα το πεζοδρόμιο.
Μια μέρα μάλιστα φωτογραφήθηκε έτσι με τη σκούπα της
στο δρόμο εκεί, μπρος σε μια ξένη πόρτα. Κι αυτή η φωτογραφία της
απόμεινε όλο όλο από κείνον τον άνεμο και το χαμόγελό της.»
(Γ. Ρίτσος, Ποιήματα, τ. 3ος, Κέδρος)
8 Μαρτίου : Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας
γράφει η Ματίνα Βασιλάκη
"Είμαστε ζωγράφοι, που νιώθουμε τους πίνακες, και αντί για χρώματα χρησιμοποιούμε λέξεις."
Συχνά αυτή η σκέψη επισκεπτόταν το μυαλό μου, έφευγε, χάνονταν και ξαναγύριζε, ίσως το υποσυνείδητο μου να λάτρευε τα παιχνίδια ή είχα την πεποίθηση πως ο,τιδήποτε βλέπω μπορεί να ζωγραφιστεί με λέξεις. Υπήρχαν φορές που ένιωθα λίγη μέσα στο άπειρό τους, λες και δεν μπορούσα να δαμάσω τις σκέψεις μου, την ίδια την γλώσσα, ώστε να λαξεύσω πάνω της το έργο μου.
Με παρατηρούσα και προβληματιζόμουν, δεν μπορούσα να καταλάβω πως θα ξεπερνούσα τον πελώριο, μπορεί αθέμιτο αυτό ανταγωνισμό. Ήταν άξιες οι ιδέες μου για να δημοσιευτούν,
να γίνουν ένα βιβλίο, ένα δοκίμιο; Ήδη παιδιά κοντά στην ηλικία μου ήταν ανερχόμενοι συγγραφείς. Έγραφαν τόσο περίτεχνα, απροσμέτρητες γωνίες οπτικής καθρεπτίζονταν μέσα από τα κείμενά τους. Όμως, όταν τα διάβαζα, ενώ θαύμαζα το λεξιλόγιο, την γραμματική, τον δεσποτικό χαρακτήρα της έκφρασης τους, που μου ήταν τόσο ξένος, κουραζόμουν, κάτι έλειπε. Μία σπίθα. Εκείνη η μικρή έκρηξη ενθουσιασμού που χαρακτήριζε κάθε πρόταση σε ένα κείμενο και βοηθούσε την επόμενη να αναδειχθεί. Δεν εννοώ πως όλα είναι έτσι. Κάποιες φορές, προσπαθώντας να συντάξουμε την τέλεια πρόταση, να χαρακτηρίσουμε με ακρίβεια και πληθώρα λέξεων κάτι, χάνουμε πολλά, αναλωνόμαστε. Βέβαια, ίσως να ζήλευα, να μην αναγνώριζα ούτε την αξία μου αλλά ούτε και την δική τους. Γι αυτό δεν έκρινα, απλά έγραφα και έκρυβα τα κείμενά μου.
Αυτές οι σκέψεις με τριβέλιζαν μέρες, μετά την ανάγνωση ενός κειμένου, γραμμένο από ένα άτομο κοντά στην ηλικία μου. Αυτό το ηλιοβασίλεμα, χάνοντας μάθημα, αποφάσισα να καθίσω έξω και να τις γράψω, μέσα στο κρύο και τον καθαρό ουρανό, που έμοιαζε λύτρωση μετά την μουντάδα της κακοκαιρίας.
Ίσως να νιώθω πιο θαρραλέα τώρα, ή μάλλον τώρα να καταλαβαίνω τις απόμακρες εκφράσεις των γονιών μου, εκείνες που σε κάνουν να νιώθεις ασήμαντος, βαρετός, σαν η δουλειά που μόλις έδειξες να μην ήταν ικανή να έχει ένα αντίκτυπο σε αυτόν τον κόσμο. Να μοιάζει σαν όλες τις άλλες. Συγκρίνοντας δεν έρχεται η λύση! Ήμουν τυχερή όταν θυμήθηκα πόσο διαφορετικοί είμαστε όλοι και πως τα κείμενα μου ήταν ήδη στολίδια μοναδικά, στην συλλογή των δισεκατομμυρίων σελίδων που γράφονταν καθημερινά, στα απέραντα των ωκεανών και των οριζόντων, καθώς μοναδική και εγώ, μοναδικοί και οι άλλοι. Μοναδικός και ετούτος ο όμορφος κόσμος.
Δεν είμαι σίγουρη αν θα συνεχίσω να γράφω, αν θα συνεχίσω να κοιτάζω το ίδιο όραμα. Αλλά, πάντα θα ακούω και θα θυμάμαι την μελωδία τους, την μελωδία που συνέθεσα και άλλοι πολλοί συνέθεσαν, γράφοντας απλά λέξεις.
Χαμένα πάνε εντελώς τα λόγια των δακρύων.
Όταν μιλάει η αταξία η τάξη να σωπαίνει
―έχει μεγάλη πείρα ο χαμός.
Τώρα πρέπει να σταθούμε στο πλευρό
του ανώφελου.
Σιγά σιγά να ξαναβρεί το λέγειν της η μνήμη
να δίνει ωραίες συμβουλές μακροζωίας
σε ό,τι έχει πεθάνει.
Ας σταθούμε στο πλευρό ετούτης της μικρής
φωτογραφίας
που είναι ακόμα στον ανθό του μέλλοντός της:
νέοι ανώφελα λιγάκι αγκαλιασμένοι
ενώπιον ανωνύμως ευθυμούσης παραλίας.
Ναύπλιο Εύβοια Σκόπελος;
Θα πεις
και πού δεν ήταν τότε θάλασσα.
από τα Ποιήματα, Ίκαρος 1998
*Σαν σήμερα, 22 Φεβρουαρίου πέθανε η ποιήτρια Κική Δημουλά
γράφει η Ιωάννα Σπίγγου
Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης ήταν Έλληνας συγγραφέας και μεταφραστής με καταγωγή
από την Κέρκυρα. Γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 13 Μαρτίου του 1872 και
προερχόταν από οικογένεια αριστοκρατική, με μητέρα την Αγγελική Πολυλά και
πατέρα τον Μάρκο Θεοτόκη. Στα 17 του έτη, αναχώρησε για το Παρίσι, όπου και
ξεκίνησε την φοίτηση των ανώτατων σπουδών του στη φυσικομαθηματική σχολή του
Πανεπιστημίου της Σορβόννης. Δύο χρόνια αργότερα, για οικονομικούς λόγους,
μετακόμισε στη Βενετία, γνωρίζοντας τη σύζυγό του, βαρόνη, Ερνεστίνα Φον
Μάλοβιτς. Απέκτησε μια κόρη μαζί της, το 1895, ενώ είχε ήδη αφήσει τις σπουδές
του και κατέφυγε στους Καρουσάδες, επικεντρωμένος στη μελέτη του.
Οι ιδεολογικές επιρροές του με το πέρασμα του χρόνου, μεταβάλλονταν και
πλούτισαν, ξεκινώντας από τη γερμανική ιδεοκρατία με εκπρόσωπο τον Νίτσε, ενώ
κατόπιν τον απαρνήθηκε και συμμερίστηκε τη φιλοσοφία του Μαρξ, ύστερα από
ταξίδια του στην Ευρώπη και επιμόρφωση στα πανεπιστήμια του Γκρατς και του
Μονάχου. Ήταν επίσης πολύγλωσσος από νεαρή ηλικία, γνωρίζοντας την αγγλική,
γαλλική, γερμανική, ιταλική λατινική και σανσκριτική γλώσσα, ακόμη και εβραϊκά,
αρχαία ελληνικά και περσικά. Από την μόνιμη εγκατάστασή του στην Κέρκυρα και
ύστερα, ήρθε σε επαφή με τον ποιητή Μαβίλη και ασπάστηκε σοσιαλιστικές ιδέες,
κάτι το οποίο είναι φανερό και στα έργα του. Τον Ιούλιο του 1923, απεβίωσε στην
Κέρκυρα σε ηλικία 51 ετών, ενώ μερικούς μήνες πριν, είχε διαγνωστεί με καρκίνο.
Η προσφορά του Κωνσταντίνου Θεοτόκη στην ελληνική πεζογραφία, μέσω του έργου
του, ήταν αξιοσημείωτη, αφού τα διηγήματα και βιβλία του, διαβάζονται, διδάσκονται
και ασκούν σημαντική επιρροή ακόμη και σήμερα. Ορισμένα από τα σημαντικότερα
είναι τα, Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα, Ο κατάδικος, Οι σκλάβοι στα δεσμά
τους, Αγάπη παράνομη, Τα σονέτα κ.α.
Ο τρόπος γραφής του χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα ηθογραφικά στοιχεία,
που παρουσιάζουν τις συνθήκες της εποχής, τα ήθη και έθιμα και μεταδίδουν το
συναισθηματικό κλίμα και διάφορα κοινωνικά στοιχεία.
«Θα κάμει ζέστα σήμερα, εσυλλογίστηκε ανοίγοντας το μικρό παράθυρο του
μαγειριού. Και βλέποντας πως το φως δεν ήταν ακόμη αρκετό, άναψε μ' ένα
σπίρτο το κατάμαυρο λυχνάρι που κρεμότουν από ένα καρφί στον κοκκινωπό και
καπνισμένον τοίχο πάνωθε από την ογνήστρα, έπειτα εκοίταξε τριγύρου,
γυρεύοντας με το βλέμμα την κούκουμα του καφέ, έσκυψε κι επήρε κάρβουνα και
τ' άναιρε επιδέξια σε λίγες στιγμές στο σιδερένιο φουρνέλο, φυσώντας τα με το
στόμα πρώτα και στερνά με το βέντουλο.
Απόσπασμα από το διήγημα “Η τιμή και το χρήμα”
Διέθετε, σε πολλά σημεία των αφηγήσεών του, έναν ρεαλισμό ιδιαίτερο, μια
εκπληκτική περιγραφή, με εξονυχίστικη λεπτομέρεια, που δεν δίσταζε να ενταχθεί και
στο πλαίσιο ενός σοκαριστικού νατουραλισμού.
Η ψυχή του αναστατώθηκε. Ο νους του δεν μπορούσε πλια να την κυβερνήσει· κι
εδιάβηκε με μιας εμπρός του όλο το έγκλημα: ο σφαγμένος Αράθυμος, η νύχτα
του φονικού, το καρτέρι στο σκοτάδι, το μαρτύριο του ανθρώπου που 'χε
καταδικαστεί με τη δολερή μαρτυρία του, ο γάμος του· κι αυτήν την ώρα άκουσε
πάλε μέσα του την ανάγκη να μολογήσει τα πάντα και ν' αλαφραίσει την
αποσκληρημένη καρδιά του. Επάλεψε κάμποση ώρα με τον εαυτό του και ο
αγώνας εκείνος εζωγραφιζότουν στο πρόσωπό του, που πότε εκοκκίνιζε, πότε
εκιτρίνιζε, πότε ίδρωνε, στο φοβισμένο κι αλλόκοτο βλέμμα του, στες φλέβες του
λαιμού του που εφούσκωναν, στη δίπλα που 'καναν τα ωχρά του χείλη, στο
νευρικό ψηλάφισμα πόκαναν τα δάχτυλά του· το μυστικό τον έπνιγε. Η δύναμη
που ήθελε να τόνε κάμει να μιλήσει ήταν ακατανίκητη·
Απόσπασμα από το διήγημα “Κατάδικος”
Έγραφε με μία πλούσια και δυναμική δημοτική γλώσσα, εμπλουτισμένη με
κερκυραϊκούς ιδιωματισμούς ενώ ταυτόχρονα, αποτύπωνε το ψυχικό βάθος του
ανθρώπου, τις εσωτερικές συγκρούσεις, τις συναισθηματικές μεταβολές του και
διάφορες ηθικές στάσεις, μέσα σε κάθε διήγημά του.
«Στο χέρι σου κρέμεται,» ξανάπε ο γέρος, «εσέ Ευλαλία, όλο το σπίτι, αν θέλεις
εσύ γλιτώνει!... Ναι, γλιτώνει, αν θέλεις εσύ, Ευλαλία!...» «Εγώ;» είπε η κόρη
φοβισμένη… Ο γέρος δεν ήξερε πώς να αρχίσει. Εκατέβασε το βλέμμα, έσιαξε το
πανωφόρι του σα να κρύωνε, εκοκκίνισε, έβηξε, εκουνήθηκε και τέλος είπε
συλλογισμένος. «Ο Αριστείδης Στεριώτης, ο γιατρός… τόνε ξέρετε όλοι!» Κ’
εσώπασε πάλι για κάμποση ώρα. «Ναι», ξακολούθησε έπειτα περίτρομος, «αυτός
έχει τα περσότερα χαρτιά μου στο συρτάρι του… Δεν ξέρω πώς τ’ απόχτησε…
Αλλά δε θέλω να πω αυτό. Είναι πλούσιος… θα δώσει καιρό για να πλερώσω…
φτάνει μόνο… Α, Ευλαλία, μου μήνυσε σήμερα… Ήρθε εδώ ο Χαντρινός… με
κουβέντιασε πολλές ώρες… Άκουσέ με, Ευλαλία!… Σε θέλει γυναίκα του!...
Μπαίνει εδώ μέσα γαμπρός και μας φτιάνει τες δουλειές μας, όπως εκείνος
ξέρει!... Φυσικά δεν έδωκα λόγον κανένα… Α, Ευλαλία!…»
Απόσπασμα από το διήγημα “Οι σκλάβοι στα δεσμά τους
γράφει η Ελπινίκη Πρίφτη
H ζωή της Αγκάθα Κρίστι ήταν γενικά ήρεμη, αν και είχε καταθλιπτικά επεισόδια. Ένα περιστατικό στη ζωή της δεν διαφέρει και πολύ από τις μυστηριώδεις ιστορίες της.
Το 1914 παντρεύτηκε τον επιχειρηματία Κρίστι. Ο γάμος τους ήταν αρμονικός έως το 1926, όταν αυτός έκανε αίτηση διαζυγίου και της ανακοίνωσε ότι ήταν ερωτευμένος με μια γυναίκα. Στις 3 Δεκεμβρίου της ίδιας χρονιάς έφυγε από το σπίτι του ζευγαριού για να περάσει το Σαββατοκύριακο με την ερωμένη του. Το ίδιο απόγευμα η Αγκάθα εξαφανίστηκε. Το αυτοκίνητό της βρέθηκε την επόμενη μέρα . Τα μέσα ενημέρωσης αμέσως υποπτεύθηκαν πως έπεσε θύμα απαγωγής
Κινητοποιήθηκε η αστυνομία και μαζί με περίπου 20.000 εθελοντές άρχισαν να την ψάχνουν σε όλη την περιοχή χωρίς να βρουν κανένα ίχνος της. Μέσα σε λίγες ημέρες όλος ο κόσμος έμαθε για την εξαφάνισή της.
Η Κρίστι βρέθηκε μετά από 10 ημέρες σε ένα ξενοδοχείο, όπου είχε νοικιάσει δωμάτιο με το όνομα “Τερέζα Νιλ”. Την εξέτασαν γιατροί που διαπίστωσαν ότι υπέστη ένα σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο το οποίο της προκάλεσε προσωρινή αμνησία.
Κι αφού ήταν γνωστό ότι έπασχε από κατάθλιψη στο παρελθόν, ένα μεγάλο μέρος του κοινού αποδέχθηκε αυτήν την εξήγηση. Ωστόσο, ήταν πολλοί εκείνοι που δεν πείστηκαν κι ακόμα και σήμερα υπάρχουν διάφορες θεωρίες για τους λόγους της εξαφάνισής της.
Η συγγραφέας Διδώ Σωτηρίου μέσα από το βιβλίο της «Επισκέπτες» παρουσιάζει τη ζωή της Ελισάβετ και του Αλέξανδρου. Οι δύο αυτοί νέοι έρχονται από το παρελθόν. Επισκέπτονται μια νέα κοπέλα του 20ου αιώνα και διηγούνται τις δυσκολίες που συνάντησαν όσο ζούσαν λόγω του φύλου τους και της καταγωγής τους. Με αφορμή το μάθημα της Λογοτεχνίας μελετήσαμε τη συγγραφέα Ελισάβετ Μουτζάν – Μαρτινέγκου και ερευνήσαμε το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής της, ώστε να αντιληφθούμε τη δομή της κοινωνίας της Ζακύνθου εκείνη την εποχή. Παράλληλα, ορμώμενοι από τα ίδια τα λόγια της Ελισάβετ για τα γυναικεία ρούχα, αναζητήσαμε πληροφορίες σχετικές με τη γυναικεία ένδυση. Ενδιαφερθήκαμε να μάθουμε, ακόμα, για γυναίκες λογοτέχνες και για τη ζωή της ίδιας της Ελισάβετ. Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να επισκεφθείτε τις εργασίες των μαθητών του τμήματός μας.
Οι μαθητές του τμήματος Α4
Η τέχνη ό,τι είδους κι αν είναι αποτελεί τον πολιτισμό και την κουλτούρα κάθε λαού. Συνεπώς είναι απαραίτητο οι νέοι να γνωρίζουν για αυτήν. Συνήθως συνδέεται άμεσα με την ιστορία και τις επιστήμες, είναι μια φιλοσοφία (του λαού) και την συναντάμε σε καθημερινή βάση από τα πιο απλά έως τα πιο σύνθετα παραδείγματα. Η τέχνη μπορεί να ενσωματωθεί στα σχολεία με ποικίλους τρόπους. Αρχικά μέσω σεμιναρίων από ειδικούς ή με την δημιουργία θεματικών εβδομάδων, καθώς με αυτόν τον τρόπο προβάλλεται η κάθε τέχνη λεπτομερώς τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά. Μέσω προγραμματισμένων ξεναγήσεων σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, με την παρακολούθηση παραστάσεων σε θέατρα αλλά και με οργανωμένες εκδρομές είτε σε διάφορες πόλεις της χώρας είτε του εξωτερικού, διευρύνοντας με αυτόν τον τρόπο περαιτέρω τις γνώσεις μας. Αλλος ένας τρόπος θα ήταν η δημιουργία καλλιτεχνικών εκδηλώσεων στα σχολεία ή ακόμη και η συμμετοχή σε πανελλήνιους αγώνες καλλιτεχνικών γνώσεων. Για να υλοποιηθούν όμως πρώτα όλα αυτά θα πρέπει το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές ώστε να αναβαθμιστεί ο τρόπος που προβάλλεται η τέχνη στα σχολεία. Αντί, λοιπόν να αποκόβουμε σκόπιμα κάθε είδους τέχνη από τα σχολεία, θα μπορούσαμε να ενσωματώσουμε την τέχνη ως αυτοτελές μάθημα , έχοντας έτσι αναλυτικότερη πληροφόρηση ώστε να εμβαθύνουμε τις γνώσεις μας, αλλά και περισσότερο χρόνο ώστε να τις αξιοποιήσουμε. Επιπλέον χάρη στην ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας θα μπορούσε το μάθημα να γίνετε με διαδραστικές μεθόδους, άρα πιο προσιτό για τους νέους. Επιπρόσθετα με αυτόν τον τρόπο το εκπαιδευτικό σύστημα θα στήριζεκαι θα βοηθούσε τους νέους που έχουν ως στόχο να επαγγέλλονται ως καλλιτέχνες και δεν θα τους απέρριπτε, αναγκάζοντάς τους να στραφούν σε ιδιωτικές ερασιτεχνικές σχολές ώστε να αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες με δικές τους δαπάνες, ενώ ταυτόχρονα παλεύουν να τα βγάλουν πέρα και με τις σχολικές τους υποχρεώσεις μέχρι να αποδεσμευτούν από αυτές.
Σταδιακά οι νέοι που θέλουν να γίνουν καλλιτέχνες αποκτούν σκέψεις και αβεβαιότητες για το μέλλον. «Αναγκαίο κακό» αποτελούν τα συνήθη ερωτήματα που τους προκαλούνται, δηλαδή οι διάφορες σκέψεις για την μελλοντική ζωή , την καριέρα , την επιτυχία , την ανησυχία για τυχόν εμπόδια που θα κλιθεί να αντιμετωπίσει ο νέος, το αίσθημα της αβεβαιότητας εάν θα καταφέρει να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του μέχρι το τέλος, η ανησυχία για τον ανταγωνισμό που θα αντιμετωπίσει στην πορεία της καριέρας του αλλά και οι αποφάσεις που θα πρέπει να λάβει. Παράλληλα ο νέος προσπαθεί να ανταπεξέλθει στις σχολικές και στις εξωσχολικές του υποχρεώσεις, οι οποίες αποτελούν το κλειδί της καλλιτεχνικής του πορείας. Εχει ένα πολυάσχολο πρόγραμμα που πρέπει να βγάλει εις πέρας μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, γεγονός που καθιστά την δουλειά και την προσωπική του ζωή δυσκολότερη. Συνεπώς για να τα καταφέρει ο νέος θα πρέπει να πνίγει συνεχώς τα αισθήματά του και ίσως υπάρξουν στιγμές που θα χάσει τον εαυτό του ή θα αισθανθεί ότι δεν είναι ικανός να τα καταφέρει γιατί δεν έχει τα προσόντα, δεν είναι ψυχολογικά έτοιμος κ.λπ.Εν κατακλείδι το σχολείο έχει υποχρέωση να προβάλει τις τέχνες, να στοχεύει στην ουσιαστική γνώση των νέων και να υποστηρίζει μελλοντικούς καλλιτέχνες ψυχολογικά, χωρίς να τους αναγκάζει να υποστούν οικονομικές δαπάνες και πάνω από όλα ΠΡΑΚΤΙΚΑ. Είναι καιρός να μην μένουμε μόνο στα λόγια αλλά να περνάμε και στις πράξεις.
γράφει ο Λάμπρος Καρακώστας, Β Λυκείου
Η «τέχνη» είναι μια λέξη, η οποία έχει διαφορετική έννοια και αξία για κάθε
άνθρωπο ξεχωριστά. Κατά την προσωπική μου άποψη «τέχνη» χαρακτηρίζεται κάθε τι
στο οποίο βασίζεται μια φιλοσοφία με την οποία ο καλλιτέχνης σκοπεύει στην εξωτερίκευση συναισθημάτων και
προσωπικών πεποιθήσεων (συνήθως μέσω μιας κουλτούρας).
Ο χορός ανήκει στον κλάδο των καλών τεχνών, ο οποίος αποσκοπεί στην
αισθητική απόλαυση και υπηρετεί το «ωραίο». Αποτελεί την γηραιότερη τέχνη καθώς
αποτέλεσε το πρώτο μέσο έκφρασης του ανθρώπου. Όταν ο πρωτόγονος άνθρωπος δεν
είχε αξιοποιήσει τον λόγο, ως μέσο έκφρασης άρχιζε να εκφράζει τα συναισθήματα
του με κινήσεις, η οποίες παρότι αρχικά υπήρξαν άμορφες, μέσω της επανάληψης
τους απόκτησαν την δική τους φόρμα και με την βοήθεια ήχων αποτέλεσαν το κύριο
εκφραστικό μέσο του ανθρώπου, τον χορό, ο οποίος χαρακτηρίζεται από πολλούς ως
« η τέχνη των τεχνών».
Σύμφωνα με τα λεγόμενα του σπουδαίου Αργεντινού συγγραφέα Χόρχε Λούις Μπόρχες « Ποίηση είναι η έκφραση
του ωραίου, διαμέσου λέξεων περίτεχνα υφασμένων μεταξύ τους». Έτσι και στον
χορό, σκοπός του χορευτή είναι η έκφραση του ωραίου, διαμέσου κινήσεων
περίτεχνα υφασμένων μεταξύ τους. Ο χορός αναπαριστά την πιο απαιτητική μορφή
τέχνης καθώς, απαιτεί εκτός από την εμφανή πολύωρη και εξουθενωτική καθημερινή
σωματική άσκηση, ένα ισχυρό μυαλό, ικανό να αποσαφηνίσει και να ανταπεξέλθει
στην καθημερινή ζωή του χορευτή και προπάντων πειθαρχεία και πάθος.
Ο χορός δεν αποτελεί απλώς έναν ευχάριστο τρόπο να περάσει κανείς την ώρα του,
αλλά μια σοβαρή τέχνη, η οποία με το πέρασμα του χρόνου τείνει να φθείρεται και
να απομακρύνεται σκόπιμα από την κοινωνία.
Αποφθέγματα για τον χορό:
1. Θα πίστευα μόνο σ’ έναν Θεό που θα ήξερε να χορεύει. -Φρήντριχ Νίτσε
2. Ο χορός είναι σιωπηλή ποίηση. – Σιμωνίδης ο Κείος
3. Δεν καταλαβαίνω τίποτα από μπαλέτο. Το μόνο που ξέρω είναι ότι στα
διαλείμματα οι μπαλαρίνες βρωμάνε σαν άλογα. –Άντων Τσέχωφ
4. Χορός είναι η κάθετη έκφραση οριζόντιων επιθυμιών. –Τζώρτζ Μπέρναρντ Σω
5. Οι μεγάλοι χορευτές δεν είναι μεγάλοι εξαιτίας της τεχνικής τους. Είναι
μεγάλοι εξαιτίας του πάθους τους. –Μάρθα
Γκράχαμ
Η Αμερικανικής παραγωγής, δραματική ταινία «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» του 1989, διαδραματίζεται στην αυταρχική και συντηρητική Ακαδημία Γουέλτον την εποχή του 1959 με επίκεντρο έναν καινοτόμο, ξεχωριστό καθηγητή ποίησης και μία ομάδα μαθητών που τον ακολουθούν στα βήματά του και συμμερίζονται τις απόψεις του. Η ταινία, θίγει πολλά κοινωνικά θέματα, με τα βασικότερα να είναι οι σχέσεις μεταξύ καθηγητών και μαθητών, ο μοναδικός, εναλλακτικός καθηγητής που εισάγει στη νοοτροπία των μαθητών τις έννοιες της έμπνευσης και της κριτικής σκέψης και η καταπίεση και συρρίκνωση των επιθυμιών των παιδιών από τους γονείς τους.
Με μια πρώτη ματιά, παρατηρείται η εμφανής αντίθεση σε δύο διαφορετικές προσωπικότητες καθηγητών και δύο αποκλίνουσες διδακτικές μεθόδους. Η πρώτη, είναι η αυστηρή, με πλήρη έλλειψη βιωματικών στοιχείων μέθοδος, η οποία βασίζεται αποκλειστικά στην παράδοση του μαθήματος και στην πιστή, πολλές φορές τυφλή και αυθόρμητη κατανόησή του από τους μαθητές. Είναι εκείνη, που θεωρείται αρμοστή για να εφαρμόζεται στο συγκεκριμένο κολλέγιο με στόχο την υλική επιτυχία του μέλλοντος των μαθητών, αλλά πιθανότατα όχι και τη συναισθηματική.
Ωστόσο, ο κύριος Κήτινγκ, ένας πρωτοπόρος, οξυδερκής και εμπνευσμένος καθηγητής, εισάγει νέες έννοιες στο μάθημα, καθώς κάνει τους μαθητές να εκπλήσσονται θετικά και τους βοηθάει να διαμορφώσουν προσωπικό τρόπο σκέψης στην ανάλυση της ποίησης, που είναι το αντικείμενό του, αλλά και στη ζωή τους γενικότερα, απέχοντας από τον κομφορμισμό. Προσεγγίζοντάς τους με αυτό τον εκπληκτικό τρόπο, οι μαθητές ανακαλύπτουν για τον κύκλο των χαμένων ποιητών, από τον οποίο προέρχεται και ο τίτλος της ταινίας. Μία, όχι αρμοστή με τους κανόνες του κολλεγίου, μυστική συνάντηση στην οποία συμμετείχε κάποτε ο κύριος Κήτινγκ και είχε ως στόχο την ανάγνωση ποιημάτων σε μία κρυμμένη σπηλιά, κάτι που αποφασίζουν να αναβιώσουν οι μαθητές του.
Οι χαρακτήρες του έργου, εντάσσονται σε δύο διαφορετικούς κόσμους. Υπάρχει ο συντηρητικός, γεμάτος προκαταλήψεις, που δεν αποδέχεται καμία διαφορετική άποψη για το νόημα της ζωής, κόσμος, στον οποίο ανήκουν λίγοι από τους μαθητές, επηρεασμένοι από τους δογματικούς γονείς τους και τους αμετάκλητους καθηγητές της Ακαδημίας, οι οποίοι τείνουν να υποστηρίζουν επανειλημμένα, ότι «Θέλουν το καλό τους». Όμως, επικρατεί και η ιδέα ότι ο κόσμος δεν είναι γεμάτος αμετάβλητες ιδέες, ότι δεν είναι σκόπιμο να ακολουθούμε πάντοτε το κατεστημένο. Ένας καθηγητής, που δεν διδάσκει απλές γνώσεις, αλλά μαθαίνει στα παιδιά εκτός από το να τις αναλύουν, να τις αμφισβητούν, να τις επικρίνουν, να βρίσκουν προσωπικές τους αναβαθμισμένες ιδέες, να σκέφτονται, να δημιουργούν και να γράφουν τη μοναδική ιστορία της ζωής τους τολμώντας. Γεγονός, που προκαλεί πολλές αντιδράσεις. Επομένως, παράλληλα με αυτή την ανθισμένη, γεμάτη ζωντάνια ιδεολογία, παρουσιάζεται και ο ιδεοψυχαναγκαστικός, δογματικός, αυστηρός χαρακτήρας των προσώπων του άλλου κόσμου, που ήταν και ο συνηθισμένος για εκείνη την εποχή.
Αντιλαμβανόμαστε, ότι η ταινία, υποστηρίζει φανερά την ιδεολογία του κυρίου Κήτινγκ και δεν τον παρουσιάζει ως απειλή, αλλά ως απαραίτητη εξέλιξη της διδασκαλίας, σαν να προτρέπει στο ότι είναι αναγκαία η ύπαρξη παρόμοιων καθηγητών. Η προσωπική μου άποψη, συμμερίζεται αυτή του σεναριογράφου. Δεν θα χαρακτήριζα των κύριο Κήτινγκ ως έναν απλό καθηγητή, αλλά έναν οδηγό ζωής μέσα σε μία κλειστή, φοβισμένη κοινωνία. Η άρνηση των γύρω του, υποστηρικτών της καταπίεσης, ήταν αχαλίνωτη. Ο στιγματισμός που υπέστει, αδιαμφισβήτητος. Παρ’ όλα αυτά, η εμπλουτισμένη νοοτροπία του, ξεδιάλυνε και συνέτριψε στερεότυπα, δημιουργημένα αθέμιτα, στην κοσμοθεωρία των μαθητών. Όμως, εφόσον ήδη έχει προκατασκευαστεί η περιοριστική άποψη αυτής της κοινωνίας, που χρειαζόταν να αλλάξει, να εξελιχθεί και να εκμοντερνιστεί, οι επιπτώσεις ήταν αναπόφευκτες και ορισμένες από αυτές παρουσιάζονται στην ταινία. Ο άνθρωπος αυτός, είχε μία σκέψη δίχως όρια, που του επέτρεπε να δημιουργεί την αίσθηση της ελευθερίας και της ευτυχίας στους νέους μαθητές του, αφού για πρώτη φορά κλήθηκαν να ανακαλύψουν και όχι με έναν ανιαρό τρόπο να μιμηθούν.
Η χαρακτηριστική, λατινική φράση “Carpe diem”, (Άδραξε τη μέρα), κινητοποιεί το υποσυνείδητό μας, την παραγωγικότητα, την ευκαιρία να εκμεταλλευτούμε ό,τι μας έχει δοθεί αυτούσιο, με στόχο να το βελτιώσουμε. Η ταινία αυτή, αξίζει να παρακολουθηθεί από όλους μας, μια και παρόλο που ζούμε στο 2021, είναι ικανή να μας προκαλέσει βαθύτερους προβληματισμούς, να δημιουργήσει αναταράξεις μέσα στο μυαλό μας και να μας βοηθήσει να εμπνεόμαστε για να σκεφτούμε, να φανταστούμε, να κρίνουμε κάτι ήδη υπάρχον και να ζήσουμε με μία πολύ σημαντική αρετή, που κανένας δεν είναι ικανός να μας αφαιρέσει, τη μοναδικότητά μας!
Σπίγγου Ιωάννα Β΄ Λυκείου
γράφει η Μύριαμ Ελ Τζαμπάν, Β Λυκείου
Στο μυθιστόρημά του «100 Χρόνια Μοναξιά», ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες μέσα από την καταπληκτική γραφή του, μας κερδίζει από την πρώτη κιόλας πρόταση!
Αφηγείται την ιστορία της οικογένειας των Μπουενδία και της φανταστικής πόλης στην οποία ζούσε, το Μακόντο. Η αφήγηση εκτείνεται σε ένα χρονικό διάστημα περίπου εκατό χρόνων και περιγράφει τη ζωή επτά γενεών.
Χάρη στο μεγάλο ιστορικό πλαίσιο όπου κινείται το μυθιστόρημα, ο συγγραφέας έχει τη δυνατότητα μέσα από την εξέλιξη των μελών της οικογένειας, αλλά και της πόλης στην οποία ζουν να πει την ιστορία ολόκληρου του κόσμου. Αγγίζει πολλά και διαφορετικά θέματα, τα οποία συνέχονται από την ικανότητα του συγγραφέα να ενώνει με ρεαλιστικό τρόπο πράγματα μυθικά και παράδοξα. Ο Μάρκες γράφει για τον έρωτα, τη νιότη, τα γηρατειά, την πολιτική, τον πόλεμο, τις ανθρώπινες σχέσεις, μα κυρίως γράφει για τη μοναξιά. Αποτυπώνει τη μοναξιά στις πολλές εκφάνσεις της, όπως τη μοναξιά της εξουσίας, τη μοναξιά στις ρηχές σχέσεις ή στις οικογενειακές, τη μοναξιά των μεγάλων σε ηλικία και αυτή των μικρών. Αν και το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται σε φανταστικό πλαίσιο, τα θέματα για τα οποία γράφει ο Μάρκες εμπνευσμένος από την ιστορία της πατρίδας του, της Κολομβίας, είναι βγαλμένα από την πραγματικότητα.
Πολλές είναι οι φορές που ο αναγνώστης θα γελάσει σκυμμένος πάνω από τις σελίδες αυτού του βιβλίου, γενικά, όμως, πρόκειται για ένα έργο το οποίο προκαλεί πολλά και διαφορετικά συναισθήματα. Στο συνονθύλευμα από πρόσωπα, ρεαλιστικά και φανταστικά γεγονότα, απρόσμενες εξελίξεις στις σχέσεις των ηρώων, μπορούμε να νιώσουμε χαρά, λύπη, νοσταλγία, θαυμασμό και πολλά ακόμη. Βλέπουμε το γενεαλογικό δέντρο των Μπουενδία να μεγαλώνει πριν πάψει να υπάρχει οριστικά και γινόμαστε παρατηρητές ενός ολόκληρου κόσμου, του κόσμου μας.
στον Γκάρι Μουρ
Να τη η γνωστή αίσθηση
Αυτή η αλλόκοτη δόνηση...
Πάλι δίπλα μου, πάνω μου, μέσα μου
Εδώ, σκοτεινότερη από ποτέ
Παράξενο, μα κάπως γνώριμο
Με πλακώνει μια ανατριχίλα...
Οι τελευταίοι κόκκοι αλατιού
Τα θρύψαλα ανάμεσα στα δάχτυλα
Η ένταση ανεβαίνει σκαλοπάτια
Τα μάτια αντικρίζουν σκούρο μπλε
Τα αυτιά δαίμονες ακούν
Σώμα και στόμα μόνιμα ασταθή
Μια γλυκιά μελαγχολία εισχωρεί
Σκέψεις ζητούν να συνοδεύσουν
Δόσεις οργής διστακτικά πλησιάζουν
Μια περίεργη ικανοποίηση επικρατεί
Μπροστά μου χάρτινος, ο Γκάρι
Το επίμονο βλέμμα του καρφώνει
Μοιάζει τόσο αληθινό, φοβάμαι
Τα πάντα το χώρο καταβάλλουν
Δεν λέει να λήξει η υπόθεση αυτή
Αλλά και γιατί στην τελική;
Τι είναι πιο σημαντικό;
Ας κρατήσει λοιπόν για πάντα αυτό
Βασίλης Μεταξάς, Β Λυκείου
επιμέλεια Ελπινίκη Πρίφτη, Β1
Οι προραφαηλίτες, γνωστοί και ως η
«αδελφότητα των Προραφαηλιτών», ήταν μία ομάδα κυρίως Άγγλων ζωγράφων που
ιδρύθηκε το 1848 με αίτημα
την ανανέωση της ζωγραφικής μέσω της
μίμησης Ιταλών ζωγράφων, προγενέστερων του Ραφαήλ.
Η κίνησή τους γνώρισε μεγάλες αντιδράσεις από το κατεστημένο της εποχής. Η γενικευμένη επαναστατική ατμόσφαιρα, που προκλήθηκε από τις ευρωπαϊκές εξεγέρσεις μεταξύ 18ου και 19ου αιώνα, επηρέασε πολλούς τομείς της τέχνης. Στο πλαίσιο αυτό, ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1848 η Αδελφότητα των Προραφαηλιτών, τα μέλη της οποίας, με προσήλωση στην ειλικρίνεια, εξεγείρονταν κατά της στείρας ακαδημαϊκότητας και στοχάζονταν γύρω από τις αιτίες που έφεραν την τέχνη σε μία τόσο επικίνδυνη αποτελμάτωση. Απώτερος σκοπός τους ήταν να δημιουργήσουν μία τέχνη «μοντέρνα, δημοκρατική, με εθνικό χαρακτήρα και παιδευτικό ρόλο στην κοινωνία»· μία τέχνη με κάποιο μήνυμα.
Οι Προραφαηλίτες παραμένουν
έως και σήμερα άγνωστοι στους πολλούς. Κι αυτό είναι φυσικό αφού ανασύρθηκαν
από την αφάνεια μόλις μετά τον τελευταίο πόλεμο.
Πηγές: https://el.wikipedia.org/wiki
http://www.artmag.gr/art-history/art-history/item/2598-pre-raphaelite
https://www.willowisps.gr/main/-/28/8/2019
Δεν πρόκειται για ένα μυθιστόρημα, ούτε για ένα επιστημονικό βιβλίο.. Είναι μία προσέγγιση ελκυστικά διατυπωμένη με την οποία ίσως να ταυτιστείτε σε μια στιγμή της ζωής σας, όταν το πρόβλημα που αιωρείται δεν είναι εμφανές, αλλά κανείς δεν μπορεί να βρει τη λύση..
Ο Χόρχε Μπουκάι (Jorge Bucay), ένας ψυχοθεραπευτής, γεννημένος στην Αργεντινή, μέσα από κάθε ξεχωριστή εμπειρία που βίωσε με τους ασθενείς του, έχει εκδώσει στο διάστημα της συγγραφικής του πορείας, ορισμένα αυτοβελτιωτικά βιβλία, που απευθύνονται σε αμέτρητους ανθρώπους. Ανάλογα με την ηλικία του και τους εκάστοτε προβληματισμούς του, καθένας από εμάς μπορεί να επιλέξει το βιβλίο που τον εκφράζει. Το “Να σου πω μια ιστορία”, ένα από τα δημοφιλέστερα βιβλία του, είναι ένας συνδυασμός παιδικών παραμυθιών, που αποκρύπτουν ισχυρές αλήθειες για την πολυπόθητη ευημερία.
Στη διάρκεια της ψυχοθεραπείας του, ο Ντέμιαν, ένας νεαρός, έξυπνος φοιτητής, όχι θύμα κάποιας ψυχιατρικής ασθένειας, αλλά ενταγμένος στο σύνηθες φαινόμενο των καθημερινών, κοινωνικών, ή μη, προβληματισμών, γνωρίζει τον Χόρχε, έναν ψυχοθεραπευτή που με μια πρώτη ματιά, διαφοροποιείται. Διαφοροποιείται από τις συνήθεις μεθόδους ψυχοθεραπείας, από μια, ορισμένες φορές, στεγνή, ανούσια αναζήτηση μιας αλήθειας, που ίσως να μην οδηγήσει πουθενά. Μέσα από παιδικές ιστορίες, που τις κατακλύζουν νεράιδες, τέρατα, βασίλεια και εξωπραγματικές καταστάσεις, δημιουργεί αλληγορίες, που εισβάλλουν στο συναίσθημα του αναγνώστη και τον βοηθούν να τις εντάξει στα πλαίσια της πραγματικότητας. Με την διαδικασία μιας συνεχούς συνειδητοποίησης νέων πτυχών του εαυτού μας, ευαισθητοποιεί την κάθε σκέψη μας, εντοπίζει αδυναμίες και μπορεί να θεραπεύσει τον κάθε ξεχωριστό, προσωπικό μας “Ντέμιαν”, που εάν δεν έχει εμφανιστεί ήδη, θα ξεπροβάλλει σε κάθε δύσκολη εμπειρία που μας αναμένει..
Σπίγγου Ιωάννα Β' Λυκείου
Η Φάνι Χένσελ (Μέντελσον το πατρικό της επώνυμο, με το οποίο είναι και πιο γνωστή σήμερα) γεννήθηκε 14 Νοεμβρίου 1805 στο Αμβούργο. Ήταν το μεγαλύτερο από τα τέσσερα παιδιά του Άμπραχαμ Μέντελσον και της Λέας Σάλομον, γόνων μεγαλοαστικών οικογενειών του μεγάλου γερμανικού λιμανιού. Ένας από τους αδελφούς της ήταν ο διάσημος συνθέτης Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847).
Τα πρώτα μαθήματα πιάνου τα έλαβε από την μητέρα της, η οποία ήταν μαθήτρια του Γιόχαν Κίρνμπεργκερ, μαθητή του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Στα 13 της η Φάνι, που είχε βαπτιστεί χριστιανή, κατέπληξε το φιλόμουσο κοινό του Βερολίνου σε μια από μνήμης παρουσίαση των 24 πρελουδίων του πιανιστικού αριστουργήματος του Μπαχ «Το καλοσυγκερασμένο κλειδοκύμβαλο» («Das Wohltemperierte Klavier»). Παρά το θαυμαστό ταλέντο της, η καριέρα της δεν είχε την ανάλογη εξέλιξη, καθώς παρεμποδίστηκε από τις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής της.
Περί το 1820 άρχισε να συμμετέχει στα «Κυριακάτικα Κοντσέρτα» της οικογένειας Μέντελσον, όπου έλαμψε ως οικοδέσποινα, διοργανώτρια, μαέστρος και πιανίστρια, ελεύθερη να εξερευνήσει τα βάθη της δημιουργικότητάς της. Αν και η δημόσια εικόνα της επισκιάστηκε από την καριέρα του αδερφού της Φέλιξ, αφοσιώθηκε στην ανάπτυξη του στιλ του Μέντελσον σε περισσότερες από 450 συνθέσεις της, οι οποίες αντανακλούσαν τη λατρεία της στον Μπαχ και τον Μπετόβεν με μια καινοτόμο μουσική προσέγγιση.
Το 1846, σε ηλικία 41 ετών, δημοσίευσε το πρώτο έργο με το όνομά της «6 τραγούδια για φωνή και πιάνο» («Sechs Lieder für eine Stimme mit Begleitung des Pianoforte»), που ήταν μεταξύ των πρώτων δημοσιευμένων συνθέσεων από γυναίκα, ανοίγοντας το δρόμο για τις γυναίκες στη λόγια μουσική που ιστορικά κυριαρχείται από άνδρες.
Η Φάνι Χένσελ πέθανε στις 14 Μαΐου 1847 στο Βερολίνο από εγκεφαλικό επεισόδιο, κατά την διάρκειας μιας πρόβας της καντάτας του αδελφού της «Η πρώτη βαλπούργια νύχτα» («Die erste Walpurgisnacht»). Από το 1829 ήταν παντρεμένη με τον ζωγράφο Βίλχελμ Χένσελ (1794-1861), με τον οποίο απέκτησε ένα γιό, τον επιχειρηματία και συγγραφέα Σεμπάστιαν Χένσελ (1830-1898)
Το 2010, οι μουσικολόγοι ανακάλυψαν την «Πασχαλινή Σονάτα» («Ostersonate»), ένα αριστοτεχνικό σόλο κομμάτι για πιάνο που έγραψε η Φάνι όταν ήταν 22 ετών και είχε αποδοθεί στον αδελφό της. Η σύνθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά με το όνομά της από την πιανίστρια Άντρια Λαμ στις 7 Σεπτεμβρίου 2012, σε συναυλία στο Πανεπιστήμιο Ντιούκ των ΗΠΑ.
Θα ’ρθει καιρός που θ’ αλλάξουν τα πράματα.
Να το θυμάσαι Μαρία.
Θυμάσαι Μαρία στα διαλείμματα εκείνο το παιχνίδι
που τρέχαμε κρατώντας τη σκυτάλη
–μη βλέπεις εμένα– μην κλαις. Εσύ είσ’ η ελπίδα
άκου θά ’ρθει καιρός
που τα παιδιά θα διαλέγουνε γονιούς
δε θα βγαίνουν στην τύχη
Δε θα υπάρχουνε πόρτες κλειστές
με γερμένους απέξω
Και τη δουλειά
θα τη διαλέγουμε
δε θα ’μαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.
Οι άνθρωποι –σκέψου!– θα μιλάνε με χρώματα
κι άλλοι με νότες
Να φυλάξεις μοναχά
σε μια μεγάλη φιάλη με νερό
λέξεις κι έννοιες σαν κι αυτές
απροσάρμοστοι-καταπίεση-μοναξιά-τιμή-κέρδος-εξευτελισμός
για το μάθημα της ιστορίας.
Είναι Μαρία –δε θέλω να λέω ψέματα–
δύσκολοι καιροί.
Και θά ’ρθουνε κι άλλοι.
Δεν ξέρω –μην περιμένεις κι από μένα πολλά–
τόσα έζησα τόσα έμαθα τόσα λέω
κι απ’ όσα διάβασα ένα κρατάω καλά:
«Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος».
Θα την αλλάξουμε τη ζωή!
Παρ’ όλα αυτά Μαρία.
Από τη συλλογή Ιδιώνυμο (1980) της Κατερίνας Γώγου
