Γιάννης Ρίτσος, «Μια γυναίκα από άνεμο»

«Ένας άνεμος σιγανός φυσούσε μέσα της

κι έπαιζε μ' ένα μόνο φύλλο-το χαμόγελό της.

Όλοι αγαπήσαν το χαμόγελό της.

Εκείνη δεν αγάπησε κανέναν.

Έμεινε μόνη με τον άφαντο άνεμό της

χάνοντας και το μόνο εκείνο φύλλο. Το "άπειρο", είπε,

είναι ο τέταρτος τοίχος της μοναξιάς μας, όχι η στέγη."

Έμεινε ανύπαντρη, γέρασε, δεν έγινε ούτε άγαλμα.

Σχολαστική στην καθαριότητα, απ' τα χαράματα,

χειμώνα καλοκαίρι, σκούπιζε ως πέρα το πεζοδρόμιο.

Μια μέρα μάλιστα φωτογραφήθηκε έτσι με τη σκούπα της

στο δρόμο εκεί, μπρος σε μια ξένη πόρτα. Κι αυτή η φωτογραφία της

απόμεινε όλο όλο από κείνον τον άνεμο και το χαμόγελό της.»

(Γ. Ρίτσος, Ποιήματα, τ. 3ος, Κέδρος)

8 Μαρτίου : Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας

Ψήφος στη Γυναίκα

 

γράφει η Ελευθερία Σκορδίλη

 

8 Μαρτίου. Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας. Εορτάζεται ως ημέρα μνήμης των αγώνων του κινήματος για τα δικαιώματα των γυναικών. Είναι μια ημέρα που υπενθυμίζει στις γυναίκες το πόσο δυνατές είναι, πόσο δυνατές μπορούν να γίνουν. Είναι μια ημέρα που δε δόθηκε, μα διεκδικήθηκε. Είναι η ημέρα – ανάμεσα στις άλλες 364 – που υπενθυμίζει στον καθένα πόσο δρόμο διένυσαν, μα και πόσο έχουν ακόμα να διανύσουν.

Ωστόσο, οι έμφυλες ανισότητες εξακολουθούν να υπάρχουν. Είναι βαθειά ριζωμένες στη κοινωνία μας, την κοινωνία στην οποία μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, στην κοινωνία στην οποία μεγαλώσαμε. Ακόμη και τα αυτονόητα – αν δεν διεκδικούνται ακόμα – δεν είναι τόσα τα χρόνια που έχουν περάσει απ’ όταν διεκδικήθηκαν, μέσα από πολλές διαμαρτυρίες και αγώνες δεκαετιών.

Ποια είναι τα αυτονόητα; Ανάμεσα σε πολλά άλλα, τα ίσα πολιτικά δικαιώματα ανάμεσα στα δύο φύλα, κάτι που εύκολα διαπιστώνεται πως δεν ήταν και πολύ διαδεδομένη άποψη απ’ το πρώτο Σύνταγμα, στο άρθρο 3, το 1844, το οποίο ορίζει «Οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου» , αλλά και από εφημερίδες της εποχής. Έως τα μέσα της δεκαετίας του ’20 μάλιστα, ήταν δεδομένο ότι μόνον οι άνδρες είχαν δικαίωμα ψήφου κάτι που φυσικά άλλαξε μέσα από πολλούς αγώνες και διαμαρτυρίες.

Μόλις πριν από 92 χρόνια καταχωρείτε το δικαίωμα εκλέγειν στον γυναικείο πληθυσμό της Ελλάδας, στις 5 Φεβρουαρίου του 1930, χωρίς αυτό ωστόσο να είναι καθολικό. Αφορούσε όσες είχαν κλείσει το 30 έτος της ζωής τους και διέθεταν τουλάχιστον απολυτήριο δημοτικού. Έτσι στις δημοτικές εκλογές της 11^ης Φεβρουαρίου του 1934, οι 439 από τις 2.655 εγγεγραμμένες Ελληνίδες πρόβηκαν στις κάλπες. 22 χρόνια μετά, με το νόμο 2159, στις 28 Μαΐου του 1952, θεσπίζεται η πλήρης καταχώρηση των γυναικείων πολιτικών δικαιωμάτων (εκλέγειν και εκλέγεσθαι), ενώ τελικά οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στις οποίες οι γυναίκες συμμετέχουν με τις ψήφους τους είναι στις 19 Φεβρουαρίου του 1956.

Σχετίζεται όμως το δικαίωμα ψήφου των γυναικών, με την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας; Απόλυτα. Η ημέρα της γυναίκας δεν είναι μόνο μια μέρα ανάμεσα στις άλλες, αλλά αυτή που είναι εκεί να μας θυμίζει τις ιστορίες που δεν μας είπε το σχολείο. Αυτά που θεωρούμε σήμερα αυτονόητα δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάποτε δεν ήταν. Μέρες σαν την 8^η Μαρτίου, βρίσκονται για να θυμίζουν σε όλους μας πως ακόμη και τα αυτονόητα πρέπει να τα διεκδικήσεις για να τα έχεις.  Να θυμίζουν στην κάθε γυναίκα εκεί έξω πως δεν είναι μόνη. Πως ακόμη κι αν η κοινωνία την έχει κάνει να το πιστεύει αυτό ΌΧΙ δεν είναι μόνη! Όλες μας τόσο μοναδικές και τόσο ίδιες. Είμαστε γυναίκες και διεκδικούμε τα αυτονόητα.

Υ.Γ. Προς κάθε γυναίκα και κορίτσι και παιδί που το διαβάζει αυτό: Είσαι μοναδική και αξίζεις ακριβώς για αυτό που είσαι!

 Μην αφήσεις κανέναν να σου πει το αντίθετο.

 

Αλήθεια, τι είναι τα Χριστούγεννα;

Αλήθεια τι είναι τα Χριστούγεννα; γράφει ο Βλαδίμηρος Νικόπουλος, Α Λυκείου

Σύμφωνα με το χριστιανισμό ειναι η ετήσια χριστιανική εορτή της γέννησης του Χριστού. Πραγματικά Χριστούγεννα δεν είναι όμως μόνο μία γιορτή στενά συνδεδεμένη με τη θρησκεία. Η αλήθεια είναι πως τα Χριστούγεννα μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό για τον καθένα.

Για πολλούς είναι η αφορμή για να συλλογιστούμε με ευγνωμοσύνη όσα καλά μας έφερε η προηγούμενη χρόνια ή είναι η ευκαιρία να δώσουμε σε εκείνους που έχουν ανάγκη χωρίς να ζητήσουμε καμία ανταπόδοση. Είναι ίσως η ευκαιρία για μια νέα αρχή. Ο καιρός να ξεχάσουμε τις πληγές του παρελθόντος. 

Δεν πρέπει λοιπόν να δίνουμε βάρος στους ανούσια υπερβολικούς στολισμούς, στους κουραμπιέδες, στα μελομακάρονα, στις μαζικές αγορές παιχνιδιών δώρων και κάθε είδους καταναλωτικού αγαθού.Τα Χριστούγεννα πρέπει να είναι μια εποχή αγάπη και αλληλεγγύης. 

Εύχομαι σε όλους φέτος τα Χριστούγεννα ειδικά μετά από την περσινή καραντίνα να καταλάβουμε την πραγματική αξία τους.

1η Δεκεμβρίου, Ημέρα κατά του Aids

 

Το ζήτημα των νεκρών του Πολυτεχνείου

Το ζήτημα των νεκρών του Πολυτεχνείου: Δύο ημέρες μετά την καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, o υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ της κυβέρνησης Μαρκεζίνη ανακοίνωσε ότι οι νεκροί ανέρχονταν σε 11. Οι επώνυμοι νεκροί των γεγονότων του Νοεμβρίου 1973.

Πολυτεχνείο και Ποίηση

 Πολυτεχνείο και Ποίηση 

Το αγόρι και η πόρτα – Γιάννης Ρίτσος 

Εκεί που έπεσε 

είναι μια κόκκινη λίμνη, 

ένα κόκκινο δέντρο, 

ένα κόκκινο πουλί. 

Σηκώθηκε όρθια 

η πεσμένη καγκελόπορτα 

χιλιάδες άλογα. 

Λαός καβαλίκεψε. 

Κομνηνέ! – φωνάξαμε. 

Γύρισε και μας κοίταξε 

δε φορούσε επίδεσμο 

ούτε στεφάνι. 

Άσπρα άλογα, κόκκινα άλογα 

και μαύρα, πιο μαύρα– 

καλπασμός, – η ιστορία 

Να προφτάσουμε. 

Λουκάς Θεοδωρακόπουλος - Ο εκφωνητής 

Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τη φωνή σου 

γενναίο παιδί: 

Εδώ Πολυτεχνείο! 

Εδώ Πολυτεχνείο! 

Σας μιλάει ο σταθμός 

των ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών 

των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων! 

Είχες βραχνιάσει να μιλάς με τις ώρες 

μα πιο πολύ ήταν το πάθος που ράγιζε 

το πυρωμένο μέταλλο της φωνής σου 

γεμίζοντας τους αιθέρες μ' ανατριχίλες και δάκρυα. Κι ο πλανταγμένος λαός συσπειρωμένος 

μισός στους δρόμους και μισός στα σπίτια 

ρουφούσε λαίμαργα το τραύλισμα της λευτεριάς που σπαρταρούσε μέσα στο στήθος σου 

κι αγωνιούσε και παθαίνονταν κι έκανε 

προσευχές, Χριστέ μου, να μη σωπάσεις. 

Γιατί χρόνια και χρόνια σ' αυτό τον τόπο 

είναι στη μοίρα του ν' ακούει αυτό το τραύλισμα που δεν προφταίνει να γίνει φωνή 

που δεν προφταίνει να γίνει φθόγγος 

και μουσική αναστάσιμη.

Γιατί χρόνια και χρόνια 

στην κρίσιμη στιγμή 

τα δολερά χέρια των τυράννων 

υπογράφουν το διάταγμα της σιγής σου. 

Λένα Παππά - Στους σκοτωμένους σπουδαστές του Νοεμβρίου 

Μάτια κλειδωμένα, χέρια παγωμένα κείτεται 

-δεκαοχτώ χρονώ ήτανε δεν ήτανε 

για να έχω εγώ πουλιά-φτερά στα χέρια μου, 

και συ στο σπιτάκι σου, 

μια γλάστρα με βασιλικό στο πεζουλάκι 

και τα παιδιά μας ξένοιαστα να χτίζουνε το μέλλον. 

Η μάνα του τον περιμένει και δεν έρχεται, 

η άνοιξή του παίζει και δεν τηνε ξέρει πια. 

Στις φλέβες του αίμα σταματημένο και πικρό, γυαλί σπασμένο ο κόσμος, σωριασμένο πάνω του. 

Για να έχω εγώ τον άσπρο μου ύπνο 

Και συ γαρίφαλο χαμόγελο στο στόμα σου, 

για να ’χουν τα παιδιά μας το δικό τους ήλιο…

Ελ Τζαμπάν Μύριαμ Β' Λυκείου

47 χρόνια μετά πόσα έχουν αλλάξει;

Πολυτεχνείο, 2021

Η πύλη έπεσε, εδώ Πολυτεχνείο.

 «Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ Πολυτεχνείο!» Ενώθηκαν μύριες φωνές

 και νοιώσαν τον σφυγμό τους.

 «Αγωνιζόμαστε για μια καλύτερη και ελεύθερη Ελλάδα!»

Και αγωνιστήκαν.

Σώπασε ο σταθμός

και έπεσαν οι πύλες, 

η Κύπρος έπεσε 

και έπεσε η δικτατορία.

«Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ Πολυτεχνείο!» 

 Πόσες φωνές θα ένωνε τώρα μια τέτοια φράση... «Αγωνιζόμαστε για την λευτεριά του τόπου τούτου».

Και αγωνιστήκαν.

Και σε ρωτώ! Ελληνικέ λαέ , τόσοι οι αγώνες, μα λευτεριά κατέχεις ; 

 Ελευθερία

Η πύλη έπεσε. 

Το σύνθημα δεν είναι πια στον τοίχο.

Μα ακόμα ένα παιδί ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

στη γειτονιά φωνάζει.

Εδώ Πολυτεχνείο. 

 Τότε το σίδερο έριξε μια εντολή 

 από χείλη όσο του ραδιοφώνου η μνήμη εξασθενούσε.

Αν είναι να πέσουν κάγκελα 

να 'ναι απ' τα όνειρα μας να μην αφήσουν άλλη σκλαβιά τη μάνα να βαστάει.

Τότε εκείνοι φώναζαν

για έναν άλλο κόσμο

 

κι αν τον αλλάξαν τελικά ποιοι είμαστε να πούμε…

από την Ελευθερία Σκορδίλη, Β5

Πολυτεχνείο

 Πολυτεχνείο 

Χιλιάδες πολίτες διαμαρτύρονται μαζί με τους φοιτητές του Πολυτεχνείου κατά της δικτατορίας. 

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου θεωρείται η πιο μαζική λαϊκή αντίδραση κατά της στρατιωτικής δικτατορίας. Πρωτοστάτες είναι οι φοιτητές των σχολών του Πολυτεχνείου και η νεολαία της Αθήνας γενικότερα. Με το σύνθημα «Ψωμί Παιδεία Ελευθερία και Εθνική Ανεξαρτησία» ο λαός ενώνει τη φωνή του κατά της χούντας. 

Αναλυτικότερα, εξίμιση χρόνια πριν, στις 21 Απριλίου του 1967 πραγματοποιείται στην Ελλάδα στρατιωτικό πραξικόπημα. Μία ομάδα αξιωματικών ανατρέπει την κυβέρνηση και παίρνει την εξουσία. Η στρατιωτική δικτατορία προβαίνει ευθύς σε πράξεις όπως: 

● την κατάργηση της Βουλής, της κυβέρνησης και των εκλογων ● την αναστολή των άρθρων του συντάγματος που αφορούν τις ατομικές και πολιτικές ελευθερίες 

● τη μετατροπή του συνδικαλισμού, της Δικαιοσύνης και τις συγκεντρώσεις σε αδικήματα. 

Μάλιστα στην περίοδο της δικτατορίας (1967-1974) οι πραξικοπηματίες προέβησαν σε απάνθρωπες πράξεις όπως τις συλλήψεις ανθρώπων που ήταν κατά του καθεστώτος, τον βασανισμό, την εξορία, τις φυλακίσεις και τις δολοφονίες αθώων πολιτών. 

Ωστόσο, ο αγώνας του Πολυτεχνείου δεν ήταν η πρώτη αντίσταση απέναντι στη χούντα. Πολλές ήταν οι αντιστασιακές οργανώσεις που ιδρύθηκαν (ΠΑΜ, ΚΝΕ,

Δημοκρατική Άμυνα κα). Ακόμη, η απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Γ. Παπαδοπούλου, η κηδεία του Παπανδρέου κι έπειτα του Σεφέρη που μετατράπηκαν σε μαζική αντίδραση κατά της χούντας, το κίνημα στο Ναυτικό είναι παραδείγματα της λαϊκής αντίστασης. 

Οι αναταραχές στα πανεπιστήμια είχαν αρχίσει ήδη από την επιβολή της δικτατορίας, με τους φοιτητές να δυσφορούν από τα αντιδημοκρατικά μέτρα της κυβέρνησης. Οι φοιτητές δε μπορούσαν πλέον να κάνουν εκλογές και πολλοί είχαν στρατολογηθεί παρά τη θέλησή τους. Έτσι, ενώ η κατάσταση συνέχιζε να χειροτερεύει, στις 21 Φεβρουαρίου του 1973 γίνεται η πρώτη μαζική εξέγερση, όταν καταλαμβάνεται η σχολή της νομικής. Αν και οι αντιδράσεις βρίσκουν ως αφορμή τις αδικίες στο χώρο της εκπαίδευσης, στη συνέχεια παίρνουν ευρύτερο αντιδικτατορικό χαρακτήρα.

Αργότερα, στις 14 Νοέμβρη του ίδιου έτους, οι φοιτητές καταλαμβάνουν το Πολυτεχνείο. Με αυτοσχέδιο ραδιόφωνο επικοινωνούν με τον έξω κόσμο και λένε το χαρακτηριστικό «Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ Πολυτεχνείο! Σας μιλά ο ραδιοφωνικός σταθμός των ελεύθερων αγωνιζομένων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων». Αμέσως πλήθος πολιτών τρέχει να συμπαρασταθεί στους φοιτητές και κατακλύζει τους γύρω δρόμους. Ο λαός είναι παρών και η αστυνομία σε επιφυλακή, μέχρι που στις 16 Νοέμβρη γίνονται οι πρώτες συγκρούσεις. Άοπλοι άνθρωποι τραυματίζονται και δολοφονούνται. 

Φτάνει, λοιπόν, το ξημέρωμα της 17 Νοέμβρη και ένα από τα τανκς που είχαν έρθει πέφτει πάνω στην πύλη του Πολυτεχνείου. Οι αγωνιστές που μέχρι την τελευταία στιγμή φώναζαν συνθήματα αντίστασης σκαρφαλωμένοι στα κάγκελα, τώρα δέχονται τις άγριες επιθέσεις της αστυνομίας και των στρατιωτών. Χτυπιούνται, τραυματίζονται και αρκετοί δολοφονούνται, ενώ όσοι τα καταφέρνουν, τρέχουν να σωθούν. Κι όμως οι διαδηλώσεις του λαού, παρά τις επιθέσεις των τανκς, συνεχίζονται μέχρι το απόγευμα της Κυριακής! 

Τελικά, οι αγώνες του Νοέμβρη του 73’ για ελευθερία, δημοκρατία, εθνική ανεξαρτησία απέδειξαν στους ανθρώπους του τότε αλλά και σε εμάς σήμερα τη δύναμη που κρύβει μέσα του ο λαός. Άνθρωποι όλων των ηλικιών, όλων των κοινωνικών στρωμάτων που μπορεί να μην έχουν κανένα κοινό, είναι δυνατό να συσπειρωθούν και να γίνουν το πιο ενωμένο σύνολο μπροστά στον αγώνα.

Ελ Τζαμπάν Μύριαμ Β' Λυκείου